نقش بذرمال کردن و محلول های استفاده شده جهت بذرمال

آمار تولید محصولات کشاورزی کشور به ۱۲۸ تن رسید
دی ۱۲, ۱۳۹۵
چالش های باغداری در مازندران
دی ۲۶, ۱۳۹۵

 نقش بذرمال کردن و محلول¬های استفاده شده جهت بذرمال

اضافه کردن مواد به دانه به منظور بهبود تولید محصول بیش از ۴۰۰۰ سال پیش آغاز شد. بسیاری از شیوه¬های اولیه کاهش لکه ناشی از قارچ¬ها، در گندم مورد هدف قرار گرفت. محصولات معرفی شده در ۴۰ سال گذشته، از جمله قارچ¬کش، حشره¬کش و محصولات کنترل نماتد، در جهت حفاظت محصولات از بسیاری از آفت¬کش¬ها استفاده شد{۷}. مفهوم بذرمال استفاده و کاربرد از عوامل بیولوژیکی و شیمیایی است که اساساً می¬تواند کار کنترل انجام دهند. برای بهبود ایمنی محصول که به نوبه خود منجر به استقرار گیاهان سالم و قوی که در نتیجه در عملکرد بهتر گیاه کمک می¬کند، باعث افزایش جوانه¬زنی، محافظت از بیماری¬های فصل و آفات در نتیجه بهبود ظهور محصول و رشد می¬شود. همچنین بذرمال کردن باعث تراکم بوته، بهبود و بهره¬وری بالاتر بذر می¬شود{۸}. بذر¬مال کردن یعنی آغشته نمودن بذر قبل از کاشت با ترکیب یا ترکیباتی که باعث افزایش قدرت جوانه¬زنی بذر، افزایش حجم ریشه، استقرار بهتر و مناسب گیاهچه شود{۱}. اصطلاح بذرمال به معنی استفاده از یک آفت¬کش داده شده و یا در معرض یک فرآیند طراحی شده برای کاهش، کنترل و یا دفع ارگانیسم¬های بیماری، حشرات یا آفات دیگر استفاده می¬شود. به طور معمول با یک یا چند آفت¬کش انواع دانه ذرت، بادام زمینی، پنبه، گندم، جو، ارزن، دانه¬های سویا، درخت کاج و دانه¬های گیاهی بذر¬مال می-شود{۶}.
حتی یک خاک زراعی خوب نیز ممکن است دارای یک یا چند عامل محدود¬کننده جوانه¬زنی بذر و رشد اولیه گیاه باشد. این عوامل عبارتند از: فیزیکی، شیمیایی و میکروبی.

• عوامل فیزیکی مانند:

تهویه نا¬مناسب خاک: به دلیل چسبندگی زیاد ذرات خاک که به علت وجود درصد رس بیشتر در بافت خاک.
درصد بالای ذرات شن: که موجب کاهش ظرفیت نگهداری آب خاک می¬شود.{۳} جوانه¬زنی بذر گیاهان شوری تحت تأثیر سن بذر یا دانه، رسیدن میوه، سختی بذر و وجود بازدارنده¬ها است. بیشتر نهال¬های ظاهر شده در شوره¬زار بسیار کوچک ¬اند. حتی استقرار بذر با کیفیت مطلوب در اثر تنش¬های محیطی مانند شوری، ماندابی شدن، دفن شدن بذر، کمبودهای رطوبت، رقابت علف¬ هرز و حمله حشرات کاهش می¬یابد.

• عوامل شیمیایی مانند:

سدیم: وجود سدیم قابل تبادل (سدیم آزاد) در خاک موجب شوری خاک و در نتیجه منفی شدن فشار اُسمزی (برخی از محلول¬ها که دارای مواد حل شده غیر فرار هستند، می-توانند در عبور از غشایی که نسبت به یکی از مواد تشکیل دهنده محلول تراوا است، تغییر غلظت می¬دهند. این پدیده که تحت خاصیتی به نام فشار اُسمزی ایجاد می¬شود) خاک می¬شود همچنین از جذب آب توسط بذر جلوگیری می¬کند و قدرت جوانه¬زنی و رشد اولیه گیاه را کاهش می-دهد و موجب گیاه¬ سوزی می¬گردد.

• عوامل میکروبی مانند:

وجود میکروارگانیسم¬های غیر مفید در خاک که با ترشح توکسین (سم) موجب اختلال در جوانه¬ بذر و کاهش رشد اولیه گیاه می¬گردند. همچنین با میکروارگانیسم¬های مفید خاک بر سر منابع غذایی¬ و فضا در رقابت می¬باشند. لازم به ذکر است که افزایش جمعیت میکروارگانیسم¬های مضر در خاک تحت تأثیر عوامل محدود-کننده فیزیکی و شیمیایی خاک بوده که موجب کاهش حاصلخیزی خاک می¬گردد. دلایل فوق که بطور خلاصه بیان شد در صورتی¬که محیطی را که بذر در آن قرار می¬گیرد از این عوامل دور کنیم موفقیت در جوانه¬زنی و رشد اولیه گیاه را بالا برده¬ایم به همین دلیل بذرمال کردن اهمیت بسزایی پیدا کرده است. بذر¬مال کردن با یک بذر¬مال مناسب موجب یکنواختی سطح جوانه¬زنی بذرها و یکسان سبز شدن سطح مزرعه می¬شود. بذر¬مال باعث ایجاد سیستم ریشه اولیه و ریشه¬های ثانویه (جاذب) قوی در گیاه می¬گردد {۲}.

• چگونه یک بذر¬مال مناسب انتخاب کنیم؟

انتخاب یک بذرمال بطورکلی بستگی به شرایط ذیل دارد:
۱. نیازهای غذایی گیاه مورد نظر
۲. قوه نامیه و انرژی جوانه¬زنی بذر
۳. اندازه بذر (درشت یا ریز)
۴. خصوصیات فیزیکی خاک
۵. خصوصیات شیمیایی خاک
۶. اهداف مد نظر از بذرمال کردن: گاهی بذرمال کردن برای تغذیه گیاه و یا در اختیار گذاشتن ریز¬مغذی¬ها برای گیاه می¬باشد و یا بوسیله هورمون¬های رشد و تنظیم¬کننده رشد موجب تحریک جوانه¬زنی گیاه را فراهم می¬کنیم. به همین منظور گاهی می¬توان یک یا دو یا چند هدف را همزمان دنبال کرد. اما به طور کلی هدف اولیه از بذرمال کردن یکنواختی جوانه¬زنی بذر و رشد اولیه گیاه و در نتیجه سطح سبز یکنواخت و مطلوب مزرعه می¬باشد. کمبودهای غذایی گیاه را بعد از استقرار آن با روش بذر مال مناسب، می¬توان جبران نمود{۲}.

• انواع بذرمال¬های مصرفی در سبد محصولات ZAEEM :

1- پریم) ۱۰% N:، ۳۵% P2O5:، ۱۵% K2O: و ۲% (Amino Acid: فسفر عنصری لازم جهت فرآیند فتوسنتز می¬باشد که طی آن کلروفیل تولید می¬گردد. این عنصر یکی از اجزای اصلی ساختار غشاء سلول بوده و در سنتز پروتئین¬ها، ویتامین¬ها و آنزیم¬ها نقش اساسی دارد. مقدار مصرف برای برنج ۱ لیتر پریم برای ۳۰۰ متر خزانه استفاده می¬کنیم.
 جهت راهنمایی و استفاده از بذرمال برای محصولات دیگر با کارشناسان واحد کود و سم ZAEEM تماس بگیرید.

۲- سال ¬استاپ )۱۲% Humic Acid:، ۴% Fulvic Acid:، ۵%N: ، ۵%¬K2O:، %۵/۰ CU:¬، %۲/۰Fe: ، %۲/۰Zn:، %۰۳/۰¬Mg:، %۰۵/۰ Mn:و %۵/۳ (Amino Acid:مواد هیومیکی ترکیباتی هستند که در جریان پوسیدن و تجزیه بقایای گیاهی و میکروبی در پی سال¬های متمادی بوجود آمده و در اثر انباشت و فشرده¬سازی شکل می¬گیرند. سال ¬استاپ به عنوان یک اصلاح¬کننده خاک بر پایه لئوناردیت تولید شده و حاوی اسید هیومیک و فولویک می¬باشد. مقدار مصرف برای برنج ۱ لیتر سال ¬استاپ برای ۳۰۰ متر خزانه و برای گندم هم ۳ لیتر سال استاپ به همراه ۵ لیتر آب جهت بذرمال ۲۰۰-۲۵۰ کیلو بذر می¬باشد.
جهت راهنمایی و استفاده از بذرمال برای محصولات دیگر با کارشناسان واحد کود و سم ZAEEM تماس بگیرید. ۳

– آمینوگروس )۲۰% Amino Acid:، ۵%N:، %۱۳/۰Fe:، %۰۵/۰ (Mn, Mg, Cu, Zn, B:اسید آمینه¬های آزاد به مقدار بسیار ناچیز در سلول¬های گیاه وجود دارند و جهت تولید و عملکرد بیشتر گیاه می ¬بایست به صورت مایع یا پودری در اختیار گیاه قرار بگیرند. این ترکیبات به عنوان محرک ¬های زیستی بطور طبیعی بسیاری از فرآیند¬های زیستی گیاه را کنترل می¬کنند و کیفیت محصولات کشاورزی را افزایش می¬دهند. آمینوگروس کود ویژه غنی از انواع اسید¬آمینه و دارای ۱۶ نوع اسیدآمینه آزاد از فرم (L) می¬باشد. مقدار مصرف برای برنج ۱ لیتر آمینوگروس برای ۳۰۰ متر خزانه می¬باشد.
 جهت راهنمایی و استفاده از بذرمال برای محصولات دیگر با کارشناسان واحد کود و سم ZAEEM تماس بگیرید. ۴-

بلوم¬ ست )۸% Zn:، ۱% B:، ۵%N: و ۵% (Amino Acid عنصر روی در بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی مانند سنتز پروتئین و واکنش¬های آنزیمی نقش دارد. جذب عنصر روی در مراحل مختلف رشد گیاه کاملاً متفاوت است. به طوری که بیشترین جذب در اوایل رشد گیاه صورت می¬گیرد. مقدار ناکافی از عنصر روی به تشکیل ناقص آنزیم¬ ها و پروتئین ¬ها منجر شده و بر رشد گیاه تأثیر منفی می¬گذارد. عنصر روی در سنتز آنزیم¬هایی که مسئول تولید نشاسته هستند مؤثر است. محصول بلوم¬ ست آنزیم¬های گیاهی مورد نیاز برای تولید قندها و سنتز پروتئین¬های لازم جهت رشد گیاه را فعال می¬سازد. مقدار مصرف برای گندم ۱ لیتر بلوم¬ ست در ۵ لیتر آب برای ۲۰۰-۲۵۰ کیلو بذر در هکتار می¬باشد.
جهت راهنمایی و استفاده از بذرمال برای محصولات دیگر با کارشناسان واحد کود و سم ZAEEM تماس بگیرید.

• روش¬های ضدعفونی بذرها:

۱- روش بشکه¬های دوّار: برای ضدعفونی کردن بذر می¬توان از بشکه¬های دوّار استفاده کرد. در این روش، بذر و سم را داخل بشکه می¬ریزند و با یک دست حول محوری دایرهای شکل می¬چرخانند. این روش برای بذرهای کم و محدود توصیه می¬شود. پس از بذرمال کردن بذرهای آغشته به بذرمال را در سایه به دور از نور خورشید پهن کرده ( به مدت ۲۰ دقیقه) و پس از خشک شدن بذرها اقدام به کشت کنید.
۲- روش بیل و پارو: برای استفاده از این روش، ابزار و وسایلی مانند: پارو یا بیل، زیرانداز، سطل و غیره لازم است. در این روش بذر و سم را به مقدار لازم روی نایلون یا زمین تمیز می¬ریزند و به وسیله پارو یا به وسیله بیل کاملاً به هم می¬زنند تا بذر کاملاً آغشته به سم گردد. به این منظور نیز می¬توان اندکی بذر را مرطوب نمود تا سم بهتر به بذر بچسبد. بعد از ضدعفونی، بذر را زیر پوشش مناسبی قرار داده یا اینکه داخل کیسه ریخته شود. این روش برای بذرهای کم و محدود توصیه می¬شود. پس از بذرمال کردن بذرهای آغشته به بذرمال را در سایه به دور از نور خورشید پهن کرده ( به مدت ۲۰ دقیقه) و پس از خشک شدن بذرها اقدام به کشت کنید.
۳- روش ضدعفونی با ماشین بوجاری: ضدعفونی با ماشین بوجاری بهترین روش است. در این روش دقت دستگاه بوجاری مهم است. چون در مخزن باید به مقدار لازم سم وجود داشته باشد و دستگاه به طور مرتب کنترل شود{۴}. پس از بذرمال کردن بذرهای آغشته به بذرمال را در سایه به دور از نور خورشید پهن کرده ( به مدت ۲۰ دقیقه) و پس از خشک شدن بذرها اقدام به کشت کنید.
ابتدا مقدار معینی از بذر داخل ظرف مناسب تمیزی ریخته می¬شود. سپس متناسب با مقدار بذر مصرفی، کود به آن اضافه شده و برای چند دقیقه محتویات ظرف به خوبی تکان داده می¬شود تا از آغشته شدن کلیه بذور به کود اطمینان حاصل گردد. سپس بذرها برای کاشت آماده هستند. در صورت آماده نبودن شرایط کاشت، بذرها در مکان مناسب تمیزی (دور از نور مستقیم خورشید و ترجیحاً هوای سرد و خشک نگهداری می¬شود). نگهداری بذور در این شرایط بیش از ۲۴ ساعت توصیه نمی¬شود. گروه تولیدی ZAEEM در فرمولاسیون خود از مواد چسبنده استفاده نموده است و در نتیجه در خصوص این کوها نیازی به ماده چسباننده وجود ندارد. برای چسبناک کردن بذور از مواد متعددی استفاده می¬شود. مقدار مواد چسباننده مصرفی بسیار مهم می¬باشد چرا که اگر ماده چسباننده بیش از نیاز استفاده گردد، موجب چسبیدن بذرها به یکدیگر شده و در حالتی که کمتر از نیاز اضافه گردد مقدار کود اندکی را بر روی خود جای خواهد داد {۵}.

 منابع

۱- خسروی، ه. جایگاه کودهای زیستی در کشت حبوبات. موسسه تحقیقات خاک و آب.
۲- ماکنالی، م. ۱۳۹۰.خدمات مشاوره¬ای، فنی مهندسی مزرعه سبز
۳- مهدی¬زاده، م. و خواجه حسینی، م. ۱۳۹۲. بررسی عوامل موثر بر جوانه¬زنی بذر هالوفیت¬ها. اولین همایش سراسری کشاورزی و منابع طبیعی پایدار.
۴- کتاب راهنمایی تدریس ضدعفونی بذر.chap.sch.ir/sites/default/files/lbooks/
5- نبی¬غیبی، م.، اسدی، ف. و مهدی¬طهرانی، م. ۱۳۹۳.برنامه جامع حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، دستورالعمل مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه ذرت.
۶- Bulletin 638. Seed treatment. Ohio state University. Ohionline .age .ohio- state.Edu- Your Link to information, News, and Education.
7- Ray KnakephD. The Overal value of seed treatment.https://www.epa.gov/sites/production/files/
8- Sridhar, S., Ashok Kumar, S., AbarnaThooyavathy, R. and Vihayalakshmi, K. 2013. Seed treatment Techniques. Gentre for Indian Knowledge systems, ChennaiRevitalisingRainfed Agriculture Network.

دفتر مرکزی: تهران – اشرفی اصفهانی – ابتدای جلال آل احمد – ساختمان سینا – پلاک۱۹۶ – طبقه ششم – واحد ۱۱
تلفن: ۵۴۴۲۹۲۱۷۴
همراه: ۰۹۱۲۸۵۰۵۲۴۷
www.zaeemco.com – info @ zaeemco.com